TỰ HỌC #3: THẤT BẠI KHÔNG PHẢI SẼ THÀNH CÔNG

5/5 - (1 vote)

Nghe hơi sai sai nhỉ :)) Trước giờ mình cũng chỉ nghe câu ngược lại. Hoặc những câu tương tự như: Thất bại là điều cần phải có và thất bại càng nhiều càng tốt. Đây có phải là điều tốt không? Liệu mình cứ lao đầu vào thất bại thì đến một ngày nào đó những kinh nghiệm tích lũy được sẽ đạt được điều mình mong muốn.

Trong sách Lối tắt khôn ngoan của Shane Snow mình đang đọc có một điều thú vị như thế này.

Các nhà nghiên cứu tại Harvard tiến hành khảo sát dữ liệu những người khởi nghiệp ở Mỹ từ 1975 đến 2003. Mục tiêu là họ muốn xem liệu những người thất bại sẽ làm ăn thế nào trong những lần tiếp theo. Liệu họ có học được gì từ thất bại của mình không? Hóa ra kết quả cho thấy ai mà đã thất bại rồi thì lần tiếp theo chưa chắc sẽ làm tốt hơn những người chưa bao giờ làm. Mặt khác, những người thành công lần đầu có gấp rưỡi khả năng thành công lần tiếp theo.

Vậy làm sao để tăng tỷ lệ thành công khi cách tốt nhất là … phải thành công lần đầu? Vẫn nghe sai sai nhỉ :))

Những năm cuối của thập niên 90, các nhà nghiên cứu đã tìm ra cách phẫu thuật gắn ống thông tim hiệu quả hơn (cách cũ khiến 50% số ca bệnh bị tổn thương khả năng tư duy sau phẫu thuật). Điều này đồng nghĩa với việc rằng các bác sĩ đã quen với cách làm cũ sẽ cần phải học cách làm mới.

Đố bạn biết nếu bác sĩ lần đầu sử dụng phương pháp mới này bị thất bại thì lần sau có thành công không? Kết quả là các bác sĩ này có xu hướng thất bại ở các ca mổ tiếp theo. Nhưng bên cạnh đó những bác sĩ lần đầu thành công lại có xu hướng làm tốt hơn về sau.

Một điều thú vị nữa là: Các bác sĩ mà chứng kiến cảnh bác sĩ khác thất bại thì tỷ lệ thành công lại cao khi thực hiện. Nhưng khi họ chứng kiến cảnh bác sĩ khác thành công thì họ lại chẳng học được gì hết.

Hồi mình còn sinh viên thì khi không làm tốt cái gì đó thì mình sẽ có xu hướng đổ lỗi cho hoàn cảnh. Mới đi làm cũng chả hơn gì cho cam, mình vẫn tiếp tục đổ lỗi cho hoàn cảnh. Nếu mình làm không tốt là do không có tiền, do khách hàng không vui, do đồng nghiệp không hỗ trợ, do sếp không tâm lý,… Trước kia nghĩ đây là chuyện hiển nhiên nó là như thế, nhưng giờ mới nhận ra đây là cái bẫy tâm lý hoặc nói đúng hơn là tâm lý bảo vệ bản thân.

Như ở những người mới khởi nghiệp mà thất bại ở trên thì xu hướng y chang: do không có nhà đầu tư, do thị trường không đón nhận, do hết vốn, do nhân viên không cố gắng,…

Mặt khác khi mình đạt được cái gì đó trong cuộc sống như được nhận việc, được tăng lương, kết quả công việc tốt,… thì mình lại có xu hướng gắn những điều này vào bản thân là do mình chăm chỉ, do mình có kỹ năng tốt,… Chuyện này là bình thường vì nếu cho đó là hoàn cảnh thì hóa ra mình không làm gì à :))

Chúng ta thường tìm cách để tôn vinh bản thân khi thành công, tuy nhiên khi thất bại thì lại có xu hướng né tránh thất bại để cảm thấy bản thân không có lỗi. Vì dù gì đi nữa chúng ta vẫn sống với bản thân mình đến cuối đời thì không tội gì hạ thấp nó cả. Còn khi chúng ta tôn vinh bản thân thì sẽ có xu hướng làm tốt hơn nhiều những lần về sau. Ví dụ đơn giản là khi khen trẻ thông minh, ngoan thì trẻ sẽ có xu hướng làm theo như vậy, còn ngược lại thì khi chê trẻ nghịch phá và rồi mọi chuyện y như lời người lớn nói luôn.

Nhưng có điều khá ngược ở đây đó là khi nhìn người khác thất bại chúng ta lại dễ dàng đổ mọi trách nhiệm lên cá nhân người đó vì thế chúng ta sẽ rút ra được bài học nhiều hơn. Còn khi nhìn vào người thành công chúng ta lại quy cho hoàn cảnh như: họ xinh đẹp, họ có gia thế, họ được đi du học,… cho nên ít khi học được gì từ câu chuyện thành công. Ý mình bảo xu hướng là thế vì đây là tâm lý bình thường chứ câu chuyện thành công hay thất bại của ai cũng có cái đáng để học hỏi cả.

Nếu vẫn không nhìn nhận được bản thân đang bị bẫy tâm lý thì khó mà biết được mình đang sai. Vì xung quanh ai cũng bảo rằng thất bại là mẹ của thành công mà :)) Không tin sao mà được.

Vậy trở lại câu hỏi ban đầu, vậy làm thế nào để thành công khi theo phía trên thì chúng ta cần thành công lần đầu? Câu trả lời lại hiển nhiên, đó chính là cần phải thất bại. Tuy nhiên nó không phải là thất bại mà bạn đang nghĩ. Nói chính xác đó là những thất bại nhỏ (hay không được xem là thất bại).

The Second City là ngôi trường đào tạo cho những ngôi sao hài kịch nổi tiếng. Bí quyết của họ để đào tạo ra những người này đó là cho phép học viên thất bại nhỏ càng nhiều lần càng tốt và tăng dần cấp độ thất bại lên. Sau khi kết thúc mỗi buổi diễn cho khán giả, học viên nhờ khán giả nán lại để diễn thêm một vài vở kịch nữa (đương nhiên ai ở lại xem hay ai về cũng được). Điều này cho phép học viên thử nghiệm rất nhiều bài diễn mà họ tự chuẩn bị hay tự sáng tạo – nhưng cái chính ở đây đó là buổi diễn chính đã kết thúc, giờ đây họ được phép thất bại mà không sao cả.

Nhiều khi vở kịch rất tệ nhưng họ thất bại mà chẳng hề thất bại.

Các lớp diễn thông thường sẽ dành trọn một học kỳ để chuẩn bị cho một buổi diễn duy nhất, hầu hết đều luyện tập trong lớp khi không có khán giả thật. Giống như cách vận hành của một số doanh nghiệp đó là khi cho ra 1 sản phẩm mới họ sẽ dành hàng tháng thậm chí cả năm để chuẩn bị cho 1 thời khắc trọng đại đó là lúc: ra mắt sản phẩm. Tuy nhiên đến ngày đấy hoặc thành công thì sẽ có người mua, hoặc thất bại thì coi như đầu tư mất tiền.

Mình đã từng viết 1 bài về phát triển chậm. Phát triển chậm là cách chúng ta cho phép bản thân được thử sai rất nhiều mà không có áp lực sau nhiều lần thất bại. Vì chậm mà :)) Có ai đuổi đâu mà phải vội thành công. Nhận 1 dự án khi mình chưa bao giờ làm thì đó gọi là chơi liều, còn khi nhận mà mình biết mình đã có thời gian để thử sai để phát triển kỹ năng thì lúc đó cơ hội thành công sẽ tăng cao.

Đương nhiên đời không bao giờ dễ dàng đến thế, đôi khi mình cũng phải thử sức mình, đôi khi cũng thất bại mặc dù đã rất tự tin rồi, chuyện đó là chuyện bình thường. Tuy nhiên mình sẽ tự nhắc nhở rằng là luôn luôn chịu trách nhiệm về bản thân thì đó mới là cách học đúng đắn nhất chứ không phải liên tục lao đầu vào thất bại chỉ vì câu nói “thất bại là mẹ của thành công”.

Mình nghĩ bản thân sẽ hạn chế chơi các ván cược mà khi kỹ năng mình còn chưa đủ. Thay vào đó mình sẽ dành thời gian để thử nghiệm càng nhiều thất bại nhỏ càng tốt để tích lũy dần kinh nghiệm. Nói theo ngôn ngữ Marketing là A/B testing – nghĩa là so sánh 2 hoặc nhiều phiên bản trong cùng một điều kiện để xem cái nào tốt hơn. Đôi khi thứ mình nghĩ là thông điệp tốt cho KH nhưng không có nghĩa KH cũng nghĩ như vậy, đó chính là lý do phải thử liên tục trong thời gian cho phép để tăng % thành công khi triển khai chiến dịch.

Chốt hạ để tăng khả năng thành công trong 1 lĩnh vực thì:

+ Thử thất bại nhỏ càng nhiều càng tốt (điều này giúp tăng sự tự tin lên rất nhiều) – đồng thời tăng cấp độ thất bại lên dần. Đương nhiên là trong môi trường an toàn và không có áp lực vì khi có áp lực chúng ta sẽ dễ bị vội vàng mà chả học được gì.

+ Chịu toàn bộ mọi trách nhiệm về bản thân. Nếu thất bại thì nhận lỗi, nếu thành công thì biết ơn người đã giúp mình.

Vậy ha. Cảm ơn bạn đã đọc bài viết.

By Cường Dizi.

Spread the love ♥
Marketing for Beginner – Back to Basic
Posts created 181
0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Thông báo về
guest
0 Comments
Phản hồi dưới bình luận này
Xem tất cả các bình luận

Bài viết liên quan

Begin typing your search term above and press enter to search. Press ESC to cancel.

Content Protection by DMCA.com
0
Mình rất vui khi bạn để lại bình luậnx
()
x
Scroll-to-top