TỰ HỌC #4: ĐÔI KHI KẾT QUẢ TỐT KHI KHÔNG CÓ KẾ HOẠCH

5/5 - (1 vote)

Hầu hết những cái gọi là việc làm thì mình thường thấy là kế hoạch trước rồi mới đến hành động. Nếu nghe thì chắc ai cũng đồng tình quan điểm này rồi. Tuy nhiên có một vài bẫy tâm lý mà mình bị mắc phải khi lên kế hoạch rồi làm, trước kia mình không biết thật :)) Giờ mới biết là mình dính phải những bẫy tâm lý tưởng chừng như là điều hiển nhiên mặc định nó là thế.

Mình thường nghĩ rằng kết quả tốt là dựa hoàn toàn vào kế hoạch tốt và quên đi rằng thứ tác động lớn nhất đến kết quả là điều thực sự mình làm, chứ không phải là điều mình lên kế hoạch làm. Hồi xưa mình rất thích lên kế hoạch, mọi thứ phải thật chỉn chu rồi mới tự tin bắt tay vào làm, kết quả là không có kế hoạch nào được hoàn thành cả.

Có một điều buồn cười như thế này. Nếu mình thích lên kế hoạch dù chỉ một khía cạnh là công việc thì nó không dừng lại ở đó. Mình sẽ thích lên kế hoạch ở hầu hết các khía cạnh khác của cuộc sống từ đi du lịch, mua đồ đạc, tập thể dục, ăn uống lành mạnh, nghỉ ngơi điều độ, đọc sách, học tập,… Vì như mình nói ở trên, mình có niềm tin rằng có kế hoạch tốt thì sẽ có kết quả tốt. Và thực tế là không tới được lúc có kết quả :))

Có một nhóm lính Hungary bị lạc khi đi làm nhiệm vụ trinh sát ở dãy Alps. Thời tiết ở đây lạnh giá và đầy tuyết khiến việc quay về an toàn là rất khó khăn. Tuy nhiên một người lính đã tìm thấy một tấm bản đồ trong túi mình và họ dùng tấm bản đồ đấy để tìm đường về. Đến ngày thứ 3 họ đã trở về bình an, nhưng điều thú vị ở đây đó là tấm bản đồ đấy lại là của vùng núi hoàn tác khác – dãy Pyrenees.

“Bản đồ nào cũng được”

Nhờ tấm bản đồ đã ngăn họ tránh tình trạng hoảng loạn và tiếp tục di chuyển. Nhờ di chuyển họ nhận biết thêm về địa hình xung quanh. Giá trị tấm bản đồ không nằm ở sự chính xác mà là chất xúc tác tạo nên hành động của nhóm lính. Thành công ở đây nó không nằm ở tấm bản đồ (hay các bản kế hoạch) mà là nằm ở hành động.

Chúng ta thích lên kế hoạch bởi ta nghĩ ta cần phải quyết định sự đánh đổi giữa 2 yếu tố: Tốc độ hay Sự chính xác.

+ Khi cần hành động nhanh chúng ta sẽ bỏ qua các phương án thay thế và tìm con đường tối ưu nhất. Mặc dù ta không đạt được kết quả tốt nhất nhưng ta sẽ luôn hoàn thành được điều ta muốn. Ví dụ khi dậy muộn giờ học thì đâu ngồi bình tâm để lên kế hoạch nữa đâu.

+ Ngược lại khi cần sự chính xác chúng ta sẽ bị vướng vào bẫy lên kế hoạch. Ta sẽ không hành động cho đến khi kế hoạch đạt độ chính xác cao nhất và đây là nguyên nhân dẫn đến sự trì hoãn bởi vì luôn nghĩ mình cần phải chuẩn bị thật hoàn hảo.

Theo như vậy chúng ta sẽ bỏ qua sự chính xác và chỉ quan tâm tới tốc độ? Không phải chúng ta bỏ qua sự chính xác mà đây là cái mình không kiểm soát được khi mình chưa có kinh nghiệm. Sự chính xác sẽ bị giới hạn bởi chính kinh nghiệm người thực hiện tức là mình muốn tăng lên cũng không được. Thực tế đã chứng minh ngay cả những bản kế hoạch được đánh giá là tốt nhất thì kết quả cũng phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố khác.

Trong một đợt phân tích 2496 tổ chức, các nhà nghiên cứu chỉ thấy một mối tương quan rất nhỏ giữa việc lên kế hoạch và kết quả của tổ chức.

Một lợi ích bất ngờ của những người hành động đó là khả năng quyết định nhanh hay đó là yếu tố tốc độ như mình nói ở trên. Quyết định nhanh mang lại nhiều thông tin và nhiều phương án hơn bởi vì nó dựa trên dữ liệu hiện tại. Ngược lại thì trong quá trình lên kế hoạch nếu chỉ tưởng tượng ra dữ liệu thì sẽ cho ra những thông tin và phương án ít ỏi.

Vậy bây giờ điều mình cần làm là không lên kế hoạch và chỉ tập trung vào làm thôi? Điều này vẫn chưa đúng.

Việc lên kế hoạch thông thường sẽ khiến mình bị mắc vào 2 bẫy tâm lý:

+ Kế hoạch tốt sẽ cho kết quả tốt => Điều này không đúng

+ Kế hoạch tốt sẽ khiến mình hành động => Điều này không đúng

Chúng ta học hỏi qua việc thực thi, việc hành động khiến chúng ta quan sát cũng như ứng biến với những gì đang xảy ra (dựa dữ liệu thực tế) hơn là rập khuôn theo những gì kế hoạch đã đặt ra (dựa trên dữ liệu dự đoán). Cho nên chúng ta sẽ dễ dàng hơn trong việc kiểm soát những sự thay đổi bất ngờ vì chưa có kế hoạch gì cố định cho nó => Chúng ta sẽ ưu tiên yếu tố tốc độ thay vì sự chính xác.

Ngoài ra còn 1 bẫy tâm lý khác có thể dễ bị mắc phải đó là: Leo thang cam kết.

Thông thường chúng ta có xu hướng bám theo một kế hoạch một cách phi lý trí. Tức là dồn hết mọi nơ ron não trong lúc lên kế hoạch rồi và tin tưởng theo nó. Trong quá trình làm thì chả quan tâm gì vì đinh ninh mọi việc vẫn đang theo kế hoạch. Thậm chí còn đầu tư thêm nữa theo kế hoạch chỉ vì kết quả không đạt như mong muốn :)) Nó như một cái vòng lặp không hồi kết vì quá bị phụ thuộc vào kế hoạch.

Điều mình cần làm là hành động trước và lên kế hoạch sau. Khi bắt đầu dự án thì đặt một mục tiêu và hướng đến nó. Trong quá trình viết lại những điều đã học được, đã làm được và những vấn đề phát sinh cũng như hướng giải quyết. Sau khi hoàn tất dự án thì chúng ta đã có được 1 bản kế hoạch thực hiện dành cho những dự án tương tự. Dành thời gian để đánh giá bản kế hoạch này và tự hỏi 1 câu: Mình có mất những gì khi không lên kế hoạch trước? :)) Thú vị lắm đó.

Trí nhớ chúng ta ngắn hạn lắm, bảo là tự nó đưa xuống tiềm thức nhưng lấy ra như nào lại không ai biết :)) Cho nên vẫn cứ ghi lại những gì để khỏi quên ha.

Còn những người có kinh nghiệm thực hiện theo kế hoạch là vì kế hoạch của họ dựa trên dữ liệu thực tế từ quá khứ thì độ chính xác sẽ cao rồi. Như vậy sẽ tiết kiệm hơn cho những người cùng họ thực hiện nhưng đó là tầm quản lý rồi :)) Mình thì là tay mơ đối với hầu hết các khía cạnh trong công việc cũng như cuộc sống cho nên thích cái gì thì làm thôi.

Cảm ơn bạn đã đọc bài viết.

By Cường Dizi

P/s: Thông tin có tham khảo trong sách Tư duy tận dụng.

Spread the love ♥
Marketing for Beginner – Back to Basic
Posts created 181
0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Thông báo về
guest
0 Comments
Phản hồi dưới bình luận này
Xem tất cả các bình luận

Bài viết liên quan

Begin typing your search term above and press enter to search. Press ESC to cancel.

Content Protection by DMCA.com
0
Mình rất vui khi bạn để lại bình luậnx
()
x
Scroll-to-top